/files/nws/i_0046/raamweg47_hallard.jpg

Betekenisvol herbestemmen

Else_klein.jpg
Else Wissink 03 sep '13

Herbestemmen. Wat ooit nog bijna een modeverschijnsel leek, met talloze hippe restaurants die opdoken in leegstaand cultureel erfgoed, is nu één van de grootste serieuze thema’s in de architectuur. En terecht.

Door de grote leegstand is het geven van nieuwe bestemmingen aan bestaande gebouwen, of zelfs hele terreinen, niet langer een fraaie oplossing voor het behoud van ons culturele erfgoed maar een pure noodzaak geworden. Herbestemmen moet, willen we niet alleen onze culturele maar ook maatschappelijke waarden behouden en onze grondstoffen koesteren.

Was vroeger de kerk het trefpunt van de wijk, nu kan dit zelfde gebouw, getransformeerd tot boekenhandel of dokterspost, op een nieuwe manier een sociaal trefpunt worden in de buurt en tegelijkertijd de vertrouwde stedenbouwkundige landmark blijven. Inmiddels zijn er al tal van aansprekende voorbeelden te vinden van gebouwen die gered zijn van de sloophamer, vaak door omwonenden zelf geïnitieerd. (Zie bijvoorbeeld de website van het H-team).

Naast het religieus erfgoed zijn er natuurlijk ook de fabrieken, postkantoren, watertorens en zo meer. Het agrarische erfgoed, de jonge kantoormonumenten uit de jaren zestig en de leegstaande rijksgebouwen. Momenteel is de overheid bezig om Rijksgebouwen die geen Rijksfunctie meer hebben af te stoten, waaronder 34 monumentale gebouwen. Wij zijn benieuwd wat hier uiteindelijk mee gaat gebeuren.

Financiering en regelgeving blijken bij herbestemmen de grootste struikelblokken. Herbestemming wordt vaak geassocieerd met te duur. Economische en andere waarden blijken maar moeilijk met elkaar te verzoenen. Een maatschappelijke waarde is immers niet zo makkelijk in geld uit te drukken. Hoe duur zijn emoties en herinneringen?

Voor de financiering zijn echter tal van alternatieve oplossingen voorhanden. Dat vraagt wel aan de betrokken partijen, zoals overheden, projectontwikkelaars, aannemers, architecten, monumentenzorg en publiek om uit hun traditionele rollen stappen. Vaak is een lange adem nodig, maar processen kunnen ook bijzonder vlot verlopen.

Zo heeft Marcus Fernhout, de initiatiefnemer van het A-lab, een slimme manier bedacht om de financiering rond te krijgen en in no time het voormalige Shell-lab in Amsterdam getransformeerd tot een creatieve broedplaats voor high potentionals uit de media-technologieën. Een ander voorbeeld van een alternatieve financieringsvorm, die stapsgewijs verloopt en waarbij gaandeweg ook de maatschappelijke betrokkenheid wordt vergroot, is de Performance Factory in Enschede waar de Cloud Collective bij betrokken is. In krimpprovincie Friesland treedt Stichting DBF op als matchmaker die voor leegstaand erfgoed, vaak erfgoed en monumenten, partijen zoekt en ondernemers met de financiering helpt.

Daarnaast is er de kwestie van de grondstoffen. Grondstoffen raken op, zo simpel is het. Overal gaan dan ook geluiden op om van een bezits-naar een gebruikseconomie te gaan, maar zover zijn we nog lang niet. Bijvoorbeeld het Huis van Overvloed en het Noorderparkpaviljoen laten zien dat met tweedehands materialen hele nieuwe gebouwen kunnen verrijzen.

Zo zijn er op deze site meer voorbeelden van bijzondere herbestemmingprojecten in beeld gebracht, en dat aantal zal alleen maar groeien. Projecten die inspirerend zijn, tot andere zienswijzen leiden en de kiem kunnen leggen voor meer duurzame en betekenisvolle herbestemming.

Foto: Allard van der Hoek

herbestemming

AL_3.jpg

Tijdelijke openbare ruimte als continue opgave

08 jul '13

De openbare ruimte is niet langer helder gedefinieerd. Noch in fysieke vorm, grootte en gebruik, noch in conceptuele vorm. Door stagnerende bouwprocessen ontstaan ruimten in de stad die vrijwel altijd door hekken omheind worden. Eigenaren vrezen voor succesvolle bottom-up projecten, die zich tegen hen zouden kunnen keren op het moment van hervatten van ontwikkeling van het terrein. En dat laat waardevolle kansen onbenut.

meer...

GeoFort_Zalmenroute.jpg

Slimme natuurcombinaties

Herwijnen22 jun '13

Afgelopen zaterdag stond het Geofort in Herwijnen in het teken van de Natuurtop, een initiatief van staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische zaken. Bestuurders, grote bedrijven, maatschappelijke organisaties, maar ook boeren, burgers en ondernemers waren in grote getale aanwezig. Nederlandwordtanders schoof aan bij een tafel van Young Professionals en gaf de staatssecretaris drie adviezen.

meer...

deceuvel1.jpg

Revitalisatie met oude boten

Amsterdam19 jun '13

Aan de vooravond van de Natuurtop op 22 juni zijn alle ogen gericht op natuur. Ook bij Nederlandwordtanders staat de natuur centraal, met onder meer een aantal nieuwe natuurprojecten en concepten. Zoals het designpaleis voor bijen van Daan Bruggink, de Rijkere Dijken van DELVA Landscape Architects en Dingeman Deijs, Strings attached van Philomene van der Vliet, de Bee Shrine van Aayuu en het Ecologisch Energie Netwerk van Peter Veenstra. Onlangs in het nieuws was de Ceuvel, waar oude boten worden ingezet voor de revitalisatie van vervuild gebied. Hier een toelichting van één van de initiatiefnemers, Sacha Glasl.

meer...

03_glamour_manifest.jpg

Be there or be square!

Amsterdam Zuidoost18 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele bijdrage van Saskia Beer, met een quote van Gijs Albada Jelgersma (associate director IVG Netherlands BV).

meer...

web_Bamboebadkamer_Paul_van_Bussel.jpg

Ga uit van wat je al hebt!

Warffum17 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele bijdrage van Paul van Bussel, met quotes van Hilde van Ree (Groninger Huis) en Peter Hofman (directeur Finance Lentis).

meer...

NWA_18042013_merlijnmichon_1721.jpg

Toffe huurders

Amsterdam14 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele bijdrage van Marcus Fernhout, met een quote van Jaap Schoufour (hoofd Bureau Broedplaatsen gemeente Amsterdam).

meer...

bijJurgenHoogendoorn_buurtmoestuin_braakliggend_Stedelijke_Vernieuwing_Geuzenveld_kopie.jpg

Tijdelijk is het nieuwe permanent

Amsterdam12 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele bijdrage van Jurgen Hoogendoorn.

meer...

Jan_Willem_vad_Groep.jpg

Baandoorbrekende energie

Apeldoorn11 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele blog van Jan Willem van de Groep.

meer...

_JolijnValk_vgvisieblog.jpg

Van droom tot daad

Amsterdam10 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de online bijdrage van Jolijn Valk.

meer...

Carolien_Ligtenberg_kleiburg_blog_ws.jpg

Tijd als ontwikkelstrategie

Amsterdam Zuidoost08 jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele blog van Carolien Ligtenberg, met een quote van Elies Koot van Kondor Wessels Vastgoed.

meer...