• /files/pro/i_0182/DakparkNederlandwordtanders3.jpg
  • /files/pro/i_0182/Dakparknederlandwordtanders4.jpg
  • /files/pro/i_0182/DakparkNederlandwordtanders1.jpg
  • /files/pro/i_0182/dakparknederlandwordtanders5.jpg
  • /files/pro/i_0182/Dakpark2Nederlandwordtanders.jpg

Dakpark Rotterdam

Dakpark Rotterdam ligt op een oud spoorwegemplacement , op negen meter hoogte bovenop het dak van een winkelboulevard. Het 1 kilometer lange en zo’n 85 meter brede, groene stadspark heeft drie bijzondere plekken: de mediterrane tuin, de speeltuin en de buurttuin. Cruciaal bij de totstandkoming was de betrokkenheid en inbreng van bewoners.

Voor de bijeenkomst 'Werken aan de duurzame stad', van Nederlandwordtanders ism RUIMTEVOLK op de IABR in de Kunsthal op 6 juni, maakte Nederlandwordtanders een filmpje over de ontstaansgeschiedenis van het Dakpark Rotterdam, met bijdragen van Els Desmet (procesbegeleider en onderzoeker), Evert Santhagen (landschapsarchitect), Rik de Nooijer (landschapsontwerper Gemeente Rotterdam) en Stijn Brakkee (bewoner).

Dakpark Rotterdam

“Bewoners en de gemeente Rotterdam zijn initiatiefnemer van de ontwikkeling en totstandkoming van het park. Zoals de ontwerper van het park aangaf: “Ik had vele opdrachtgevers om te komen tot een goed ontwerp.” Belangrijke samenwerkingspartners waren de gemeente Rotterdam, bewoners en de projectontwikkelaar.

Actieve bewoners
In de zomer van 2014 ging het park voor het eerst open, de planontwikkeling heeft meer dan dertien jaar geduurd. Het Dakpark ligt in een van de dichtstbevolkte wijken van Rotterdam. Actieve bewoners hebben tijdens de stadsvernieuwingsperiode bij de lokale politiek bedongen dat als ooit het railemplacement (waar nu het Dakpark is gesitueerd) niet meer in functie zou zijn, er op die plek een groen buurtpark zou moeten komen. Toen ruim dertien jaar geleden de geruchten gingen dat het railemplacement vrij zou komen en onder andere het Havenbedrijf graag de bedrijfsactiviteiten ten bate van de werkgelegenheid op die plek wilde uitbreiden, vroegen bewoners met ludieke acties op allerlei manieren aandacht voor de belofte van de ontwikkeling van een groen park. Uiteindelijk is er gekozen voor dubbel grondgebruik door beide belangen (werkgelegenheid en groen om te recreëren) te stapelen. Bewoners hebben intensief meegedacht tijdens de planvormingsfase. Zij hebben heldere uitgangspunten benoemd waaraan het plan voor het park moest voldoen en hebben deze steeds opnieuw op tafel gelegd. Ontwerpers vertaalden de uitgangspunten in een gemeenschappelijk en sterke visie voor het gebied. Een mooi en krachtig toekomstbeeld, dat tot de verbeelding van velen sprak en waarin alle partijen en vele verschillende bewoners zich konden herkennen.

Groen buurtpark op niveau
De uitgangspunten die bewoners voor het plan hadden geformuleerd waren cruciaal voor het toekomstig parkgebruik. Zo hebben zij zich onder meer hard gemaakt om tot goede verbindingen tussen park en omliggende wijken te komen. Ook moest het park op hoogte goed toegankelijk zijn voor minder valide bezoekers en mensen met kinderwagens en was het belangrijk dat je er kon picknicken, barbecueën, handenwassen, spelen (met water), en om je zowel in de zon als schaduw, in beschutting en in de wind te kunnen verpozen. Daarnaast vonden bewoners het essentieel dat de parkbeleving al vanaf het straatniveau aan de kant van de wijk Bospolder Tussendijken zou starten, met een levendige en groene helling.

De rol van bewoners was cruciaal voor de uiteindelijke ruimtelijke kwaliteit. Zij hielden betrokken professionals keer op keer scherp en zorgden dat bij bezuinigingsronden de juiste prioriteiten op tafel bleven liggen. Als het nodig was zochten bewoners tijdens het lange traject de politiek op, om er zo met elkaar voor te zorgen dat het proces zich op de juiste wijze ontwikkelde.

Slim samenwerken in planvorming en beheer
Dakpark Rotterdam is een project waarin gemeente, ontwerpers, bedrijfsleven én bewoners op een slimme manier hebben samengewerkt en dat nog steeds doen. Het park is nog niet zo lang open en de betrokkenheid van bewoners kent een nieuwe fase. Na de aanleg begint het immers pas echt! Actieve bewoners hebben zich verenigd in Stichting Dakpark. Zij voelen zich mentaal eigenaar van het park en zetten zich in voor een goed, levendig en prettige plek in Rotterdam West. Meerdere werkgroepen zetten zich vrijwillig in, waaronder toezichthouders, parkgidsen, de groengroep en activiteiten en promotiegroep. Met elkaar, de gemeentelijke diensten en de groenaannemer ontdekken we nieuwe vormen van samenwerken rond het beheer van een openbaar park.

Wat leren we over slim samenwerken? Het Dakpark Rotterdam is een goed voorbeeld om te ervaren dat betrokken mensen extra meerwaarde kunnen leveren, die gemeente en professionals niet kunnen inbrengen. Bijvoorbeeld door steeds opnieuw het gebruikersperspectief op tafel te leggen, acties te organiseren om de ontwikkeling van het groene park op de (politiek) agenda te houden en nu nemen zij als vrijwilligers rollen in om het park schoon, groen en levendig te maken en te houden.

Vertrouwen, experimenteren, vieren
Mijn advies: laat je verrassen door de energie van de stad. Lift er op mee, heb er lol en plezier in. Slim samenwerken is niet altijd eenvoudig. Durf vertrouwen in de bijdragen van anderen te hebben, durf te experimenteren, vier mijlpalen met elkaar. Ook geduld hebben is belangrijk bij stedelijke processen. Het duurde een heel kinderleven voordat het Dakpark gerealiseerd is. Stichting Dakpark, een vrijwilligersstichting met bewoners die zich nu inzetten voor het park is net opgericht. Ook de opbouw van zo’n vrijwilligersorganisatie kost tijd. Wij blijven leren. Hoe gaat de inzet van bewoners gewaardeerd worden? Hoe kun je straks een effectieve nieuwe manier van samenwerking organiseren tussen de groenaannemer, gemeente, actieve vrijwilligerswerkgroepen, speeltuin en bedrijven? Hoe kun je jezelf en de organisatie steeds opnieuw uitvinden? Hoe kom je tot nieuwe vormen van beheer?

Persoonlijke ambitie
Zelf ben ik nu zo’n dertien jaar betrokken bij de ontwikkeling van het Dakpark, waarvan lange tijd als procesbegeleider en onderzoeker. Steeds vanuit het perspectief van bewoners. Ruim tien jaar geleden heb ik in moskeeën, bij basisscholen en tijdens vergaderingen gehoord wat voor buurtbewoners het belang is van een dichtbij gelegen recreatieplek. Helder konden de mensen uit de omliggende wijken formuleren waaraan een groen park zou moeten voldoen. Mijn ambitie is steeds geweest om deze wensen en behoeften in het plan en in het daadwerkelijk gerealiseerde park terug te vinden. Het is boeiend om te zien en te ervaren dat een park dat voortkomt uit de wensen en behoeftes van parkgebruikers vele (mentale) eigenaren kent. Bijzonder is dat grote groep bewoners zich heeft verenigd in Stichting Dakpark en zich actief inzet voor goed en levendig Dakpark.

Ik vind het boeiend om te zien hoe het park momenteel gebruikt wordt door vele gezinnen, kinderen en oudere Rotterdammers. De uitdaging is nu om na te denken hoe vanuit Stichting Dakpark nieuwe vormen van wijkontwikkeling kunnen ontstaan. De superdiversiteit van Rotterdam, een stad waar meer dan 175 nationaliteiten samenwonen, komt tot uitdrukking in het Dakpark. In deze publieke ruimte kunnen kleine en onverwachtse ontmoetingen ontstaan: het stedelijke leven bij uitstek!”

duurzame stad

elsdesmetzw.jpg

Els Desmet

Els Desmet is stadsgeograaf, zelfstandig onderzoek en adviseur. Desmet is betrokken bij stad en stedelingen, organiseert uitwisselingen tussen bewoners en professionals en maakt verschillende perspectieven van de hedendaagse stad zichtbaar en inzichtelijk. Vaak in opdracht van woningcorporaties of gemeenten. Els Desmet is onder andere mede initiatiefnemer van Belvédère Rotterdam, het eerste Huis voor Immaterieel Erfgoed. Belvédère maakt verhalen van gemeenschappen en mensen beleefbaar en brengt verbindingen tot stand. Altijd met aandacht, positief en gastvrijheid.

project

Dakpark Rotterdam