• /files/pro/i_0133/energiesprong2klein.jpg
  • /files/pro/i_0133/Kerkrade1.jpg
  • /files/pro/i_0133/energiesprong.jpg

Energie-nota-nul woning

De Energie-nota-nul woning zorgt ervoor dat er in potentie jaarlijks zo’n 14,5 miljard euro – ofwel de optelsom van alle energierekeningen in ons land – vrijkomt als cashflow voor investeringen in de bestaande woningvoorraad. Deze cashflow is aan te wenden voor de verduurzaming van onze totale bestaande voorraad en transformatie van heel wat wijken. Althans wanneer het ‘renovatieproduct’ benaderd wordt als een systeem, en niet als een stapeling van losse bouwproducten. Wooncorporatie De Goede Woning zet met 188 energienotaloze woningen de trend.

Op de bijeenkomst 'Werken aan de duurzame stad', van Nederlandwordtanders ism RUIMTEVOLK op 6 juni tijdens de IABR, sprak Jan Willem van de Groep over de Energiesprong en de Nota-Nul-Woningen.

Andere initiatiefnemer

‘Wooncorporatie De Goede Woning koos in de zomer van 2012 samen met bewoners en stakeholders uit tien inschrijvers drie samenwerkingscoalities om een duurzame renovatieoplossing te onderzoeken en ontwikkelen voor 188 energienotaloze woningen in het Schilderskwartier in Apeldoorn. De opzet is om energie-nota-nul woningen te realiseren; dat is een ambitieniveau voor bestaande woningbouw die nog niet eerder in Nederland op deze schaalgrootte is vertoond. De corporatie koos niet voor een traditionele aanbesteding. Er bestond namelijk behoefte aan een samenwerkingspartner die mee kon denken over een innovatieve en duurzame totaaloplossing. De uitvraag richting de markt bestond nu uit een compacte inschrijving op een advertentie, preselectie, korte presentaties en openbare jurering. De drie coalities die zijn geselecteerd werken een plan uit, waarna de uiteindelijke selectie van een uitvoeringspartner volgt. De bewoners hebben een volle stem in het selectieproces.’

Andere overheid

‘De gemeente Apeldoorn is bereid om op een andere manier stedenbouwkundige randvoorwaarden te creëren en anders met welstand om te gaan, waardoor het experiment van de energielozenota in het Schilderskwartier gerealiseerd kan gaan worden. Tegelijkertijd wordt met het rijk verkend hoe belemmeringen weggenomen kunnen worden in de regelgeving. Zoals een andere manier waarop de huurtoeslag berekend moet worden bij een woning waar in de huur reeds de investeringen voor verduurzaming zijn verwerkt, om tot geen of nauwelijks energielasten te komen. De energie-nota-nul woningen hebben ook forse consequenties voor het speelveld waarin energiebedrijven opereren. De bouw als grootste concurrent van het energiebedrijf is een voor de hand liggende optie. De mogelijkheid om op gebiedsniveau energiestromen uit te wisselen is een conditie die de overheid moet scheppen.’

Ander gebruik

‘Woningcorporatie De Goede Woning heeft hoge energieambities en de moed getoond om de traditionele rolverdeling tussen corporaties en bouwpartijen te doorbreken. Want door bouwpartijen te vragen om een integrale oplossing worden zij uitgedaagd om de opgave als een systeemvraag te beschouwen, en niet als een vraag om een partij gestapelde bouwproducten te laten leveren. Deze integrale benadering baant de weg naar betaalbare, energieambitieuze woningen voor de bewoners. De markt zit te springen om betaalbare, duurzame renovatieconcepten.’

Andere ruimtelijke ordening

‘De gemeente Apeldoorn onderkent dat het huidige onderzoek naar energienotaloze woningen op een schaal van een gehele buurt om andere randvoorwaarden op het gebied van stedenbouw en welstand vraagt dan gebruikelijk. Daarom zijn de randvoorwaarden vooralsnog beperkt gehouden, wordt de samenwerkingscoalitie van installatietechniek, architecten, aannemer en energievoorziening de ruimte geboden om tot een uitgewerkt plan voor het Schilderskwartier te komen en zullen de definitieve kaders eveneens in co-creatie tot stand komen.’

Ander ontwerp

‘De energienotaloze woning op het schaalniveau van het Schilderskwartier vraagt om een integraal proces van onderzoek, ontwerp, dimensionering en engineering gekoppeld aan de alle fasen van ontwikkeling tot afdanken. Wanneer ontwerpers, technici, installatieconstructeurs, adviseurs, aannemers en overheid samenwerken en bereid zijn hier andere posities in aan te nemen, kan bijvoorbeeld al dertig tot vijftig procent van de stichtingskosten omlaag. De architect en stedenbouwkundige zullen in die zin een voorbeeld moeten nemen aan de positie en houding van industrieel ontwerpers.’

Andere kennis

‘De energienotaloze woning laat zien dat min of meer dezelfde kennisdomeinen benut worden, maar dat dit veel meer in wisselwerking moet plaatsvinden. De bouwsector is in staat een innovatieve industrie te worden, althans wanneer de verschillende spelers begrip krijgen voor elkaars businessmodellen en hiertussen synergie weten aan te brengen. De stapeling van individuele bouwproducten, die nu nog zo kenmerkend is voor de Nederlandse bouwsector, leidt tot onverantwoordelijk hoge kosten, een gebrek aan innovatie en een zwakke concurrentiepositie. De oplossingen liggen daarentegen voor het oprapen.’

Andere samenwerking

‘De energienotaloze woning wint aan terrein. Naast het kansrijke traject dat Woningcorporatie De Goede Woning voor het Schilderskwartier in Apeldoorn doorloopt, ondersteunt de Energiesprong ook elders nieuwe innovatieve vormen van opdrachtgeverschap en co-creatie. Wat mij hierin opvalt is dat de sterk gescheiden netwerken, zelfs binnen de traditionele bouw, met elkaar vermengd raken en dat hierbij steeds meer coalities ontstaan met bijvoorbeeld energiebedrijven, gebiedsontwikkelaars maar ook bijvoorbeeld ziektekostenverzekeraars en particulieren. De nieuwbouw loopt hierin voorop, maar ook voor renovatie weten voorheen individueel opererende partijen elkaar nu meer structureel te vinden. ’

Andere opgave

‘Groot misverstand is de veel gehoorde stelling dat de bouw vraaggestuurd in plaats van aanbodgericht moet zijn. Een sector die feitelijk nooit aanbod heeft gehad maar productiecapaciteit leverde, moet toe naar aanbod wat tot stand komt uit een klantbehoefte maar ook antwoord geeft op een collectieve behoefte uit de samenleving. Bouwen is meer dan producten leveren. Het is het scheppen van een duurzame leefruimte voor mensen.’

smart funding duurzame stad

janwillemvandegroep.jpg

Jan Willem van de Groep

Jan Willem van de Groep (Amersfoort, 1971) is programmaregisseur bij Energiesprong, met woningcorporaties en de bouwsector als aandachtsgebieden, greeninspirator en dj. Hij richt zich op innovatieve vormen van opdrachtgeverschap, kennisdeling en slimme coalities in de bouw. Geeft ook lezingen, en publiceert.

project

Energie-nota-nul woning

interview

Mens ben je samen

blog

Baandoorbrekende energie

website

http://www.platform31.nl

weblog

www.greenspirator.com

netwerk

Paul Driever Martijn Aslander Jan Rotmans

social media

Jan Willem van de Groep op twitter

Greenspirator@Greenspirator09 okt

Niemand op het podium die ook maar enig alternatief heeft voor 500 windmolens per gemeente #energietransitie #Duurzame100

Greenspirator@Greenspirator09 okt

@HarmkeBekkema Dat vonden we als Energiesprong een goed idee

Greenspirator@Greenspirator09 okt

Hoe software #NulOpDeMeter haalbaar maakt voor ieder huiseigenaar!!! https://t.co/ww8toxpDOi

Greenspirator@Greenspirator09 okt

@bertvandorp De vraag of dat relevant is .. 6 jr geleden wisten we niet hoe we t nu doen .. ambitie, ruimte en condities leiden ergens toe

Greenspirator@Greenspirator09 okt

@bmvandevelde Als ze maar geen lock-in creëren voor bewoners die kiezen voor duurzamere oplossingen..dus zonder aansluitplicht prima

Greenspirator@Greenspirator09 okt

@bmvandevelde Ik verwacht daar op termijn ook slimme concepten voor inderdaad .. maar 100% NOM zal daar niet altijd lukken

Greenspirator@Greenspirator09 okt

Word zo geïnterviewd voor het SER magazine .. waar zullen we het eens over hebben ?

Greenspirator@Greenspirator09 okt

@FredSchoorl En juist daarom de makers zo hard nodig hebben .. maar da’s een open deur ;-) .. verder eens we hebben echte toppertjes

Greenspirator@Greenspirator09 okt

RT @djjoustra: Kan gebouw materialenbank zijn? Ja, zegt #CoertZacheriasse als je er op ontwerpt. Dat leidt tot nieuwe waardepropositie. #RAlezing #dvdd15

Greenspirator@Greenspirator09 okt

Radicale duurzaamheid is een keuze en sluit incrementeel geneuzel uit!! Je kunt er nog aan verdienen ook!! https://t.co/TyQIMDuAkZ