De infrastructuur van morgen

Kai van Hasselt, adviseur voor stedelijke strategie en culturele intelligentie, is één van de curatoren voor Nederlandwordtanders/Live Internationaal #1. Hoe ziet hij Nederlandwordtanders in de huidige internationale, ruimtelijke context?

'Nederland was en is een land waar met interesse naar wordt gekeken als het gaat om architectuur en bouwkunst. Enkele van de belangrijkste hedendaagse architecten komen uit ons land. Door een afnemende groei, de economische crisis en andere maatschappelijke noden is er echter steeds minder behoefte aan nieuwe gebouwen.

Laten we nu focussen op kwaliteit van de uitkomst en het proces, en nadenken welke paden we in moeten slaan om op de middellange termijn een leefbaar land te hebben. Dat betekent inzetten op de juiste infrastructuur van morgen en niet automatisch meer van het zelfde bouwen. Als we heel goed in het proces en de instrumenten worden waarmee we tot die nieuwe infrastructuur komen, kan dat op de middellange termijn ons nieuwe exportproduct worden. Zoals dat eerst vooral de uitmuntende architectuur zelf was.

Presentatie Nederlandwordtanders/Live #1

Internationale ruimtelijke ontwikkelingen
Als er een megatrend op ons afkomt, dan is het wel de verstedelijking in opkomende landen. Die verstedelijking of 'urbanization' is natuurlijk een containerbegrip, waarin veel nuances en gradaties vallen aan te brengen. Zo gaat vaak de aandacht uit naar de megastad, maar is er ook een veelvoud aan verstedelijkspatronen. Op Java, Indonesië, wordt het landschap van rijstvelden en de dorpen juist verstedelijkt, in plaats van dat mensen naar de stad trekken. Een vergelijkbaar proces, door Terry McGee, Julia Cloete en anderen beschreven als het ‘Desakota fenomeen', is ook in delen van zuidelijk Afrika te zien. Zelf sprak ik ooit met een hooggeplaatste marinier, die verstedelijking van kustgebieden vooral analyseerde aan de hand van de risico’s die de dichtheidsstress met zich mee brengt; potentiële bronnen van conflict, ongelijkheid en corruptie.

Tegelijkertijd zullen we nieuwe bouwmaterialen moeten zoeken. In Singapore werkt de ETH Zurich in een ‘Futies cities lab’ aan allerlei innovaties op dit gebied. De groep van Dirk Hebel heeft een geperste bamboo uitgevonden, die wellicht een alternatief voor staal kan worden. Los van deze hele fysieke benadering, gaat het ook om het ontwikkelen van nieuwe modellen en processen om die verstedelijking in goede banen te leiden. Denk aan nieuwe financieringsmodellen die negatieve externe effecten meenemen, zoals 'True cost pricing', en meer aandacht voor 'spatial justice'. Wie heeft recht op en toegang tot de infrastructuur en kansen van de stad? Binnen dat continuüm liggen veel opgaven voor de ontwikkelde en de nog te ontwikkelen wereld.

Importeren
In lijn met bovenstaande verhaal zou ik meer innovatie in het financiering-en waarderingsvraagstuk willen inbrengen. Op het gebied van duurzaamheid is er al veel aandacht voor de competitieve benchmark als model, om de industrie bewuster, zuiniger en efficiënter te maken. Het spelelement lijkt daarbij zeer succesvol te zijn. In New York, Londen en Tokyo werken ze bijvoorbeeld met verhandelbare ontwikkelingsrechten en andere instrumenten, die private spelers een prikkel geven om publieke collectieve goederen te produceren en te leveren als onderdeel van hun gebiedsontwikkeling. Een aantal jaar geleden onderzochten wij tien van deze ‘urban finance’-instrumenten. Ik denk dat we in Nederland daarmee nog een stap kunnen maken, maar realiseer mij ook dat dat binnen het huidige systeem van regels niet altijd mogelijk is.

Exporteren
Een interessante uitbreiding van de groene en duurzaamheidsbenchmarks is GRESB. Deze in Nederland opgezette wereldwijde benchmark voor vastgoedbeleggers kijkt op een holistische wijze naar ESG (Ethics, Sustainability en Governance) vraagstukken , en met vertegenwoordigers op alle continenten timmeren ze al goed aan de weg.

Nederland heeft een extreem lange en rijke planningstraditie op het land, en in de omgang met het water. De principes en methodes die bij ons al snel tot bureaucratie wordt bestempeld, zijn in de nu snel groeiende landen een eerlijk en op lange termijn waarlijk alternatief voor corruptie en landgrab. Ons kadaster is eeuwen oud. Het kabinet wil het digitaliseren en het papieren archiefdeel vernietigen. Dat is op de lange termijn wellicht niet zo’n goed idee, ook al biedt op de korte termijn winst. Beter zou het zijn zaken als een kadaster in landen zonder kadaster helpen opzetten, gelukkig gebeurt dat al.

Net zoals de M-pesa, het betalen via de mobiele telefoon in Afrika, burgers en boeren emancipeert, kunnen 2.0 kadastersystemen bijdragen aan het vastleggen van de eigendomsrechten van burgers in de opkomende landen. De kennis en kunde van het kadaster en de slimheid van een nieuwe generatie webontwerpers kan een quantumsprong brengen waar het gaat om het erkennen en waarborgen van eigendomsrechten in de opkomende wereld.'

internationaal

Kay.jpg

Kai van Hasselt

Kai van Hasselt richtte in 2004 adviespraktijk Shinsekai Analysis in Amsterdam op. Shinsekai, Japans voor nieuwe wereld, houdt zich bezig met urban strategies en cultural intelligence en bevindt zich op het snijvlak van stedelijke ontwikkelingen en hedendaagse kunst en cultuur. Het bureau werkt voor private en publieke opdrachtgevers. Tijdens zijn studie economie en een minor planologie aan de Universiteit van Amsterdam werkte van Hasselt als trendwatcher. Aansluitend werkte hij voor AMO, de denktank van OMA.

interview

De infrastructuur van morgen

website

http://shinsekai-analysis.blogspot.nl

social media

Kai van Hasselt op twitter

kaivanhasselt@kaivanhasselt23 jun

The NYT just delivered its verdict on Kassel's Documenta and it is much more understanding that most reviews i read…https://t.co/RrI8X34wO1

kaivanhasselt@kaivanhasselt19 jun

A very cool job looking to a person to fulfill it. @TEFAF seeks a Global Head of Marketing & Communication https://t.co/bvymkDlH1k

kaivanhasselt@kaivanhasselt09 jun

RT @mauroparrav1: tomorrow we present at the #RotterdamseDakendagen our #Groundscraper made of steel + wooden structures on top of th… https://t.co/Cjs8aVnrAF

kaivanhasselt@kaivanhasselt14 apr

Zou het kunnen werken? Samen de #Hemweg? reuze benieuwd, voor mijn kleine beetje doe ik mee. https://t.co/8zYxhBjJMU

kaivanhasselt@kaivanhasselt12 mrt

Weet je nog een architect/ architectuur- stedenbouw curator met wortels in en of liefde voor het Zuidelijke puntje v…https://t.co/bxm7KnswB1

kaivanhasselt@kaivanhasselt02 mrt

@wearenoha organiseerde een 3daags bezoek aan Amsterdam voor de Belgische projectontwikkelaar @Vanhaerents, lees hi… https://t.co/7U7Gb7oDSW

kaivanhasselt@kaivanhasselt27 feb

NohaGT presenteert: Documenta & Skulptur Projecte reis 30 juni t/m 2 juli 2017 @documenta_14 @sp_muenster Ga je mee? https://t.co/6RRdyBzWo8

kaivanhasselt@kaivanhasselt19 jan

RT @jhmommers: Hoe ziet Nederland er uit als we onze delta duurzaam hebben gemaakt? Ik vroeg het landschapsarchitect Dirk Sijmons https://t.co/UQpxyLd3fV

kaivanhasselt@kaivanhasselt18 jan

The Evolution of Modern Architecture, Engineering, and Design Firms @ULI Mag -mainly about very big firms-none the l…https://t.co/lIa48ORETF

kaivanhasselt@kaivanhasselt08 jan

@balzroth Dear mr. Roth, could i ask you a brief question via mail about https://t.co/NYFsVlj7KC have a good memoresi was a user in 2000.kai