• /files/pro/i_0140/Jeroen_Musch_Noorderparkbar_CLOSE_UP.jpg
  • /files/pro/i_0140/JeroenMusch_Noorderparkbarclosed.jpg
  • /files/pro/i_0140/jeroenMusch_Noorderparkbar_INSIDE.jpg
  • /files/pro/i_0140/JeroenMusch_Noorderparkbar_FRONT.jpg
  • /files/pro/i_0140/JeroenMusch_Noorderparkbar_SIDE.jpg

De Noorderparkbar

De Noorderparkbar, ontworpen en gebouwd door een samenwerkingsverband van Bureau SLA en Overtreders W, is het eerste gebouw van Nederland dat 100% marktplaats is. Alle bouwmaterialen zijn hier tweedehands gekocht. Het is een uitbreiding op de Noorderparkkamer, die door zijn eigen succes te klein werd. Als oplossing is gekozen voor een mix van pragmatisme, idealisme en avontuur. Naast de materialen zijn ook de verhalen van de verkopers verzameld en gebundeld op de site hetkomtaltijdgoed. Zo heeft niet alleen het materiaal een nieuw leven gekregen, maar blijft ook de herinnering bewaard. (Foto's: Jeroen Musch)

Andere initiatiefnemer

’We hebben de Noorderparkbar zelf geïnitieerd, samen met de Noorderparkkamer en Overtreders W. Floor Ziegler is artistiek directeur van de Noorderparkkamer en heeft Reinder Bakker en Hester van Dijk van Overtreders W en mij los van elkaar gesproken over het idee om een koffiebar toe te voegen aan het Noorderpark. Nu houd ik persoonlijk erg van koffie, dus dat leek me een goed plan. Floor heeft Reinder en mij vervolgens aan elkaar gekoppeld en daarna zijn we van start gegaan. Overtreders W was de ruimtelijk ontwerper en bureau SLA de architect. Het leuke aan dit project was dat onze rollen volledig door elkaar liepen, iedereen die meedeed was ontwerper, initiatiefnemer, crowdfunder en bouwer.’

Andere opdrachtgever

‘Feitelijk is er geen opdrachtgever. We hebben de opdracht opgepakt, omdat het ons leuk leek. Ymere heeft nog wel geïnvesteerd, zij hebben potjes voor bijvoorbeeld het leefbaarheidsgehalte van een gebied. Om eerlijk te zijn hebben we hen daarna niet meer teruggezien. Er is geen eigenaar, alleen gebruikers en een exploitant. Iemand moet verantwoordelijkheid nemen, maar van wie de bar nu is, dat is niet van belang. We hebben wel honderd donateurs, die hun bijdrage hebben geleverd. Marktplaats heeft ook een bijdrage geleverd. Het past natuurlijk in het concept en het is inmiddels een groot bedrijf. Zij organiseren nu af en toe een ‘Give Back Day’, en in dat kader hebben ze ook geholpen tijdens de bouw.’

Andere overheid

‘De gemeente was niet direct bij de ontwikkeling betrokken, maar Floor Ziegler van de Noorderparkkamer kende wel mensen bij de gemeente. Dat scheelt wel, want er was een soort impliciete backup. Toch was het geen eenvoudig traject. We hebben het proces van bouwaanvraag en welstand wel doorlopen, maar het is geen alledaags ontwerp. Het duurde dan ook allemaal wat langer dan gedacht, en uiteindelijk zijn we gaan bouwen zonder vergunning. Dat was even spannend, want de vraag was of er gehandhaafd zou worden.’

Andere ruimtelijke ordening

‘Lange tijd hoorden we niets van de gemeente, maar toen we met een grote vrachtwagen het park inreden stonden er toch ineens drie auto's van de gemeente. We hebben toen wel de betonnen stelconplaten waarop de bar staat geplaatst, en uiteindelijk is alles goedgekomen. De wethouder heeft het gebouw geopend, en toen was de rest ook opgelost. Een wethouder opent tenslotte geen illegaal gebouw.’

Ander ontwerp

‘Het ontwerp is eigenlijk een samenvoeging van twee ideeën, die al los van elkaar bestonden. Overtreders W had altijd al het idee om iets met frames te doen, maar zij werken normaal niet op deze schaal. Ik wilde altijd al iets met spullen van Marktplaats doen. Toen we door de Noorderparkbar aan elkaar werden gekoppeld, hebben we die ideeën in elkaar geschoven. Dat was redelijk eenvoudig, maar het was nog een uitdaging om het vervolgens gebouwd te krijgen.’

Andere kennis

‘Er was een constructieve onderlegger nodig, als onderdeel van de bouwaanvraag. Maar aan dit gebouw valt niet te rekenen. Dit is niet eerder gedaan en er bestaan ook niet echt rekenmodellen voor. We hebben dat opgelost met een basale basisconstructie, berekend op basis van de vloer en het frame en gekoppeld aan omschrijvingen als ‘lassen in het werk’. De hoofdvorm en de maatvoering waren duidelijk. De rest is in het werk beslist. Het gebouw is inmiddels opgenomen in het NAi-jaarboek. Als ‘eer’ wordt dan de maquette opgenomen in het NAi-archief. Alleen is er van dit gebouw helemaal geen maquette. Het gebouw is de maquette.’

andere samenwerking

’We hebben eigenlijk de bouwkolom omgedraaid. Normaal heb je een opdrachtgever, die stelt verschillende adviseurs aan. Een bouwfysisch adviseur, constructeur, architect, de hele gebruikelijke groep. Met een plan wordt er vervolgens een aannemer gezocht. Die zoekt vervolgens materialen bij elkaar om iets te maken, waarmee de gebruiker in aanraking komt. Bij ons is het volledig andersom gedaan. We zijn juist bij de gebruiker begonnen en hebben daarna het materiaal bij elkaar gezocht. Vervolgens zijn we aan het werk gegaan.’

Andere opgave

‘De bouwwereld zoekt nu naar andere financieringsmodellen. Er zijn al genoeg initiatieven, gebruikers en buurtbewoners die zelf iets in gang zetten. Rijksoverheid en stakeholders zullen dit echter moeten gaan honoreren en vervolgens, en dat is moeilijk, moet het ambtelijk apparaat hierin mee gaan. Hoe lager je in het ambtelijk apparaat komt, hoe meer weerstand je treft. De overheid moet juist ruimte geven.
Bij de Noorderparkbar was er niet echt sprake van een invloed van de crisis, dat het daarom anders ging. Bij aanvang was er drie ton budget. Zoals al eerder gezegd hebben Overtreders W en Bureau SLA hier bestaande ideeën samengevoegd, dat van containerframes en marktplaatsspullen, en is feitelijk alleen de schaal veranderd.

Die aanpak gebruiken we nu wel voor een nieuw idee, in wezen een soort vervolg op de Noorderparkbar. Heijmans heeft drie containers over, een stapel gestandaardiseerde onderdelen waarmee je van die houten hallen kunt optrekken. Die liggen ergens opgeslagen, en zij zouden ze wel willen schenken. Ik kreeg contact met de mensen achter Farming the City en die hadden ook wel zin in iets nieuws. Wij zijn nu bezig met het ontwerp en Farming the City bouwt een soort tosti-ijzer, waarmee een soort nieuwe huls om het terrein moet worden gemaakt. Ymere zal ook voor een deel mee financieren, maar we hebben nog wel redelijk wat budget nodig. Uit de ervaring met de Noorderparkbar weet ik wel dat we niet meer zelf willen gaan bouwen. Ons idee is om iedereen die meebouwt deels eigenaar te maken. Daarnaast zullen in het nieuwe gebouw delen worden verhuurd, wat opbrengst zal genereren. De Noorderparkbar had uiteindelijk een negatief saldo. Belangrijk dit keer is dus hoe we er geld uit kunnen halen.’

tijdelijke openbare ruimte herbestemming

peter_van_assche.jpg

Peter van Assche

Peter van Assche startte in 2001 ontwerpbureau SLA, na zijn afstuderen aan de Academie van Bouwkunst in Rotterdam. Hij begon zijn carrière echter als wetenschapper bij het Europese lucht- en ruimtevaartlab in München, studeerde cum laude af als informatietheoreticus aan de TU Eindhoven en startte een PhD aan het Institute for Experimental Mathematics in Essen. Na zijn overstap naar de architectuur, werkte hij voor Sjoerd Soeters, Dick van Gameren en Bjarne Mastenbroek.

project

De Noorderparkbar

interview

Doen wat nodig is

website

http://www.bureausla.nl

netwerk

Reinder Bakker Mathijs Cremers Jorrit Vijn

social media

Peter van Assche op twitter

bureauSLA@bureauSLA18 jul

Geblokkeerde inlogpoging controleren - https://t.co/5yzGL6C92e

bureauSLA@bureauSLA13 jul

RT @JoyceRoodnat: Fantastic. Roller coaster art bij #OscarPeters @w139 https://t.co/ZzM3fIihgx

bureauSLA@bureauSLA12 jul

Vandaag de opening van het plastic afval inzamelingsstation voor ons People's Pavilion in Eindhoven! - https://t.co/zaHSQ3itXN

bureauSLA@bureauSLA11 jul

RT @ruimtepakt: Benieuwd naar het verhaal achter dit veld? Kom langs tijdens de informatie avond de 19e! https://t.co/tw9Ckq9Afe… https://t.co/a5uW2urFos

bureauSLA@bureauSLA06 jul

Bewijs: de hangjongeren zijn gearriveerd op de bouwplaats ???? - https://t.co/KDM7egZQAT https://t.co/b1h4NbzAq7

bureauSLA@bureauSLA05 jul

RT @apoliticalco: Dutch veterans & unemployed youth working to protect marine life @searangersorg & @wietse_org From @apoliticalco https://t.co/Vjseafgc8N

bureauSLA@bureauSLA21 jun

Het Bosveld project van @bureauSLA en @ZakenMaker: grenzen worden verlegd in Oosterwold! https://t.co/utPfX8Zfmk

bureauSLA@bureauSLA19 jun

Voordelen van zelf bouwen: je mag eindelijk eens serieus met die hijskraan spelen. - https://t.co/aAXzFDybni https://t.co/Ho3tY7w120

bureauSLA@bureauSLA13 jun

RT @vincentkompier: @MartinvdMaas Heb De Telegraaf uit 1987 over A'dam 2012 er weer 's bijgepakt. Gepland programma vaak gerealiseerd (… https://t.co/FcgVUYPRUT