• /files/nws/i_0089/marineterreinamsterdamvincenttaapken.jpeg
  • /files/nws/i_0089/Rondetafel1.jpg
  • /files/nws/i_0089/smarthighway01th.png

Cultuur en experiment

Nederland wordt Anders
Nederlandwordtanders 12 Mar '15

“Disruptie leidt tot een nieuwe cultuur”. En dat is goed nieuws voor de ontwerpende discipline. Slimme verbindingen met grote bedrijven kunnen leiden tot baanbrekende projecten en experimenten hebben de potentie om ‘logge instituties’ in beweging te krijgen. Hoewel er goede (ontwerp)ideeën over verandering zijn genoeg zijn, belemmeren tegenwerkende krachten de vernieuwing. Wat en wie heeft de ruimtelijke sector nu nodig om daadwerkelijk koppen met spijkers te slaan? Zijn overheid en financiën in deze tijd nog wel de logische bondgenoten van de ontwerpers? Of moeten we op zoek gaan naar andere ‘mogelijkmakers’?

In dit eerste deel van een drieluik aan korte blogs naar aanleiding van het eerste Rondetafelgesprek van Nederlandwordtanders: wat is de rol van de ontwerpers en experimenten in de nieuwe bouwcultuur?

Verbinden en loslaten
Of het nu gaat om creatief hergebruik van bestaande gebouwen of duurzame vormen van water- en energiehuishouding, om nieuwe bestemmingen voor verwaarloosde plekken of geheel nieuwe productietechnieken, er tekent zich een nieuwe (bouw)cultuur af in Nederland. Daarbij gaat het om een koppeling tussen maatschappelijke opgaven, nieuwe digitale productietechnieken en sociale media en ruimtelijke kwaliteit en inbedding. Daarbinnen lijkt ook een andere rol weggelegd voor de ontwerpers. Vincent Taapken (New Industry): “Disruptie leidt tot een andere cultuur, de discipline zal zich moeten bijstellen.” Floris Alkemade (FAA): “Eerder hadden opdrachtgevers een vraag, een locatie en een budget. Nu weten zij zelf niet meer wat ze moeten vragen. Deze nieuwe omstandigheden doen een beroep op de verbeeldingskracht van de ontwerper. Door dezelfde vragen anders te formuleren, worden ineens andere antwoorden mogelijk.” Daarbij zit verbinden ontwerpers in het bloed. Maarten Claassen (Waternet): “Ontwerpers kunnen logica en samenhang bieden in wat eerder onduidelijk was.” Carolien Schippers (COA): “Mijn oproep aan de nieuwe ontwerper is om je eigen beroep even overbodig te maken, zoals Winy Maas dat deed met zijn organische stedenbouw in Almere. Laat het maar ontstaan.”

Experimenten in de nieuwe bouwcultuur
Gevestigde instituties en experiment, het lijkt een contradictie in terminus. Maar toch lijkt deze combinatie één van de sleutels voor de nieuwe bouwcultuur te zijn. Annius Hoornstra (OGA): “Experimenten moeten voeding geven aan instituties om te kunnen veranderen. Niet vechten en polariseren, maar opschalen, creativiteit ter beschikking stellen en ook tevreden zijn als niet het onderste uit de kan wordt gehaald.”
Een voorbeeld van een bedrijf dat gegroeid is in de oude traditie en nu gebruikt maakt van de creativiteit van ontwerpers om verder te komen en daadwerkelijk baanbrekende projecten te organiseren is Heijmans. Zo werkten zij met ontwerper Daan Roosegaarde aan de realisatie van de Smart Highway, met Moodbuilders Architecture aan verplaatsbare woningen voor eenpersoons huishoudens en met DUS Architects aan de ontwikkeling van 3D print-toepassingen. ”Petra Rutten (Heijmans): “Als organisatie moeten wij veel meer innovatiekracht ontwikkelen, anders ondermijnen we ons eigen bestaansrecht. Daarbij zijn ontwerpers onze nieuwe innovatie adviseurs geworden, op strategisch niveau over ons toekomstdenken kunnen we hun creativiteit in partnerships goed gebruiken." Floris Alkemade: “Als je een hamer vasthoudt, lijkt ieder probleem op een spijker. Voor experiment of cultuur heb je gewoon verschillende mensen nodig.”

Lees meer
Op 18 februari hield Nederlandwordtanders het eerste Rondetafelgesprek van 2015, op het Marinterrein in Amsterdam. Aan tafel zaten: Annius Hoornstra (Adjunct Directeur Grond & Ontwikkeling Amsterdam), Carolien Schippers (Manager Huisvesting COA), Floris Alkemade (Directeur FAA en FAA/XDGA), Maarten Claassen (Strateeg/Procesmanager Waternet), Petra Rutten (Directeur Maatschappelijke Ontwikkeling Heijmans), Vincent Taapken (Oprichter New Industry) en Marcel van Heck (Atelier Rijksbouwmeester). Guido Wallagh en Carolien Ligtenberg van Team Nederlandwordtanders leidden het gesprek.

Naar aanleiding van het gesprek verschijnen drie korte blogs, in dit eerste deel doken we dieper in de nieuwe bouwcultuur en de nieuwe rol van de ontwerper en het experiment, in deel twee gaan we aan het experiment voorbij en in het laatste deel vragen we ons tot slot af wie die mogelijkmakers van nu eigenlijk (zouden kunnen) zijn. Deel twee verschijnt later deze week.

NWAVerslagRondetafelgesprek18februari201.pdf

mogelijkmakers

IABRzaalnederlandwordtandersruimtevolkMe.jpg

De onweerstaanbare verleidingen van de duurzame stad

Rotterdam16 Jun '14

Een meer duurzame circulaire benadering van de stad lonkt, zo blijkt tijdens de inspirerende bijeenkomst 'Werken aan de duurzame stad'. Een gastblog van RUIMTEVOLK.

meer...

tailor.jpeg

Open stedenbouw

10 Apr '14

Naar aanleiding van de bijeenkomst Nederlandwordtanders/Live#1 Internationaal schreef curator Bart Goldhoorn een blog over open stedenbouw.

meer...

museum_of_possibilities1_by_kelseysnook.jpg

Stadscurator als zaakwaarnemer van de veranderlijke stad

22 Oct '13

Om de kwaliteit van de tijdelijke projecten in de stad te waarborgen, kleinschalige initiatieven ook op stadsniveau betekenis te laten krijgen en tijdelijkheid te incorporeren in stadsplanning hebben we een nieuwe ruimtelijke professional nodig. Carolien Ligtenberg introduceert de stadscurator.

meer...

beeld_blog_fin3.jpg

Hot models

Amsterdam16 Sep '13

Lokale munteenheden zoals de Brixton Pound of Bijlmer Euro, timebanking, stedelijke herverkaveling of crowd funding. Het zijn slechts enkele van de vele voorbeelden die momenteel in binnen- en buitenland verkend worden als alternatief voor de vastgelopen of – aldus de huidige secretaris van de Verenigde Naties Ban Ki-moon – feitelijk suïcidale financierings- en businessmodellen van weleer. De voorbeelden die relevant zijn voor de ruimtelijke sector lopen uiteen van naïef tot doordacht, van experimenteel tot bewezen, van eenmalig tot breder toepasbaar. Zoals dat hoort in een fase waarin nog veel onderzocht en beproefd moet worden. En toch zijn er nu al gemene delers te ontdekken.

meer...

raamweg47_hallard.jpg

Betekenisvol herbestemmen

03 Sep '13

Herbestemmen. Wat ooit nog bijna een modeverschijnsel leek, met talloze hippe restaurants die opdoken in leegstaand cultureel erfgoed, is nu één van de grootste serieuze thema’s in de architectuur. En terecht.

meer...

AL_3.jpg

Tijdelijke openbare ruimte als continue opgave

08 Jul '13

De openbare ruimte is niet langer helder gedefinieerd. Noch in fysieke vorm, grootte en gebruik, noch in conceptuele vorm. Door stagnerende bouwprocessen ontstaan ruimten in de stad die vrijwel altijd door hekken omheind worden. Eigenaren vrezen voor succesvolle bottom-up projecten, die zich tegen hen zouden kunnen keren op het moment van hervatten van ontwikkeling van het terrein. En dat laat waardevolle kansen onbenut.

meer...

GeoFort_Zalmenroute.jpg

Slimme natuurcombinaties

Herwijnen22 Jun '13

Afgelopen zaterdag stond het Geofort in Herwijnen in het teken van de Natuurtop, een initiatief van staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische zaken. Bestuurders, grote bedrijven, maatschappelijke organisaties, maar ook boeren, burgers en ondernemers waren in grote getale aanwezig. Nederlandwordtanders schoof aan bij een tafel van Young Professionals en gaf de staatssecretaris drie adviezen.

meer...

deceuvel1.jpg

Revitalisatie met oude boten

Amsterdam19 Jun '13

Aan de vooravond van de Natuurtop op 22 juni zijn alle ogen gericht op natuur. Ook bij Nederlandwordtanders staat de natuur centraal, met onder meer een aantal nieuwe natuurprojecten en concepten. Zoals het designpaleis voor bijen van Daan Bruggink, de Rijkere Dijken van DELVA Landscape Architects en Dingeman Deijs, Strings attached van Philomene van der Vliet, de Bee Shrine van Aayuu en het Ecologisch Energie Netwerk van Peter Veenstra. Onlangs in het nieuws was de Ceuvel, waar oude boten worden ingezet voor de revitalisatie van vervuild gebied. Hier een toelichting van één van de initiatiefnemers, Sacha Glasl.

meer...

03_glamour_manifest.jpg

Be there or be square!

Amsterdam Zuidoost18 Jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele bijdrage van Saskia Beer, met een quote van Gijs Albada Jelgersma (associate director IVG Netherlands BV).

meer...

web_Bamboebadkamer_Paul_van_Bussel.jpg

Ga uit van wat je al hebt!

Warffum17 Jun '13

In juni 2013 verscheen het VG-Visie magazine over samenwerken aan innovatie, met een uitgebreide bijdrage van Nederlandwordtanders. Hier de originele bijdrage van Paul van Bussel, met quotes van Hilde van Ree (Groninger Huis) en Peter Hofman (directeur Finance Lentis).

meer...