Kan het niet anders?

Wat gebeurt er nu op plekken? Wat vraagt dit van het ontwerp? En welk multidisciplinair team is hier het best voor geëquipeerd? Paul van Bussel benadrukt het belang van intensieve samenwerking en een observerende en open houding. Dat hier een goed ontwerp uit voortkomt, mag je van een ervaren ontwerper wel verwachten.

Persoonlijke aanleiding/drijfveer

‘Ik observeer graag ontwikkelingen in de samenleving en probeer deze te duiden en praktisch te vertalen naar mijn ontwerppraktijk. Door mij open op te stellen en intensief samen te werken, groei ik en groeit mijn werk. De vraag die mij het meeste bezig houdt is: kan het niet anders?’

Persoonlijke ambitie

‘Enkele jaren geleden hebben wij als bureau een externe mee laten lopen. Dit opende mijn ogen. Want wat bleek? Alleen op formele overleggen, zoals tijdens standaard bouwvergaderingen of bij officiële momenten, zoals ter gelegenheid van het slaan van de eerste paal, kwamen alle betrokkenen bij elkaar. Er leek verder geen tijd weggelegd om elkaar wezenlijk te leren kennen, vertrouwen op te bouwen, niet alleen multi- maar ook interdisciplinair te werken en te experimenteren met andere samenwerkingsvormen. Terwijl dit toch de essentie van het ontwerpvak is. Zelfs in de periode dat er volop projecten waren, hebben wij onze werkwijze fundamenteel aangepast. Mijn persoonlijke ambitie is om in een hecht en divers team te werken, dat van elkaar geniet, dat elkaar scherp houdt en dat eerder vragen stelt dan te snel doorschiet in oplossingen. Veel opdrachtgevers geven ons deze gelegenheid, hoewel af en toe een opdrachtgever zich ook wel eens afvraagt wanneer wij nou eens met een beeld komen. Ter geruststelling zeg ik dan: ontwerpen is ons vak, dat komt wel goed.’

Opgave

‘Er liggen kansen voor de ondernemende architect. Laat ik met een ludieke, maar zeer serieuze actie schetsen wat ik als belangrijkste opgave zie. In de zomer van 2011 heeft pvanb architecten een Europese selectie gehouden voor opdrachtgevers. Opdrachtgevers die aan de hand van een Europees aanbestedingsmodel een goed doordachte, uitvoerbare opdracht konden formuleren voor de herbestemming van een bestaand gebouw maakten kans op een gratis schetsontwerp. Met deze prijsvraag stelden wij de tijdrovende en geldverslindende opdrachtprocedures aan de kaak. Deze prijsvraag draaide de rollen om. Tegelijkertijd werd de omgekeerde prijsvraag als één van de slimste koude acquisities van het jaar gezien.’

Opleiding

‘Ik ben architect met een technische achtergrond, namelijk bouwkunde (HTS bouwkunde), verenigd met het kunstzinnige, bouwkunst (cum laude Kunstacademie: architectonische vormgeving en interieurontwerp). Sinds september 2005 ben ik architect/directeur van pvanb architecten (sinds 2011 samen met Emiel Noordhuis) en in september 2009 richtte ik samen met Nicole Lagarde Studio Bundl op, een bureau voor interieurarchitectuur. Hieraan voorafgaand was ik zestien jaar werkzaam bij De Zwarte Hond, waarvan van 2000 tot 2005 als partner en directielid. Naast het geven van atelieronderricht aan de Academie van Bouwkunst in Groningen was ik van augustus 2004 tot januari 2008 coördinator van tweede en derdejaarsstudenten. Daarnaast ben ik bestuurslid van het Wildverband, initiatiefnemer en lid van 'De onderste steen' (discussiegroep architecten Groningen), docent aan de Academie van Bouwkunst, voorzitter van de BNA kring Groningen en sinds september 2007 lid van de welstandcommissie van de stad Groningen. In september 2009 werd ik aangesteld door het Atelier Rijksbouwmeester als mentor voor een Onderzoekslab in het kader van Nederlandwordtanders. In 2012 heeft ik samen met Hein Braaksma en Dick Janssen Ploegid3 opgericht, ontstaan vanuit de gedachte dat vergrijzing en krimp geen losse verschijnselen zijn, maar verbonden met economische ontwikkeling en sociaal kapitaal.’

Persoonlijk netwerk

‘Om mijzelf, mijn werk en ontwikkelingen in de samenleving te blijven spiegelen onderhoud ik veel contacten met generatiegenoten die op vele plekken binnen de vakwereld terecht gekomen zijn. Daarnaast raadpleeg ik mijn zakelijke partner van pvanb architecten en mijn persoonlijke partner. Maar ik wend mij ook tot vrienden die juist buiten het vak opereren. Zoals Wilma Mansveld, de huidige staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, die al lang politiek actief is en verschillende functies in het noorden des lands heeft vervuld. Of grafisch vormgever Arwen Ronner van de Jongens Ronner. Of Riet Grevelink, die als organisatiedeskundige verbonden is aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij kijken vaak zo wezenlijk anders tegen ontwikkelingen in de samenleving aan.’

Persoonlijke referenties

‘Wij blijven elk jaar met het bureau op excursie gaan. De keuze gaat dan meestal naar plekken waar iets gebeurt. Zoals het Ruhrgebied, waar voormalige industriegebieden getransformeerd zijn tot landschapspark. Of naar Unendlichter Spass; een 24 uur durende toneelvoorstelling in Berlijn geïnspireerd op het gelijknamige boek van David Foster Wallage dat zich op verschillende locaties afspeelde. Wat gebeurt er op een plek? Dat intrigeert.’

Nederland Next

‘Buurten, als menselijke schaal en ruimtelijke eenheid waar gemeenschappen en initiatieven ontstaan, zullen steeds belangrijker worden. Nu al zie je in buurten collectieven ontstaan die los van of samen met bestaande instituties zorgen voor de eigen energievoorziening. Maar ook het Broodfonds, dat in verschillende plekken in ons land opkomt, is een goed voorbeeld van nieuwe gemeenschapsvorming. Het Broodfonds is een arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor zelfstandige ondernemers. Het werkt als een schenkkring van twintig tot veertig deelnemers; wie ziek is krijgt van alle deelnemers een bedrag geschonken. Dit bedrag is bedoeld om te voorzien in het eerste levensonderhoud. De deelnemers zijn verantwoordelijk voor de uitvoering. Het geld dat je iedere maand op je eigen broodfondsrekening stort blijft, met aftrek van de schenkingen en kosten, van jezelf.’

krimp

GUI_Paul_van_bussel_profielfoto_jpg.jpg

Paul van Bussel

Paul van Bussel (Winschoten, 1964) heeft HTS bouwkunde gestudeerd in Zwolle en is cum laude geslaagd voor architectonische vormgeving en interieurontwerp aan de Kunstacademie Groningen. Hij is zestien jaar werkzaam geweest bij De Zwarte Hond, waaronder als partner en directielid. Sinds 2005 is hij architect/directeur van pvanb architecten, vanaf 2011 samen met Emiel Noordhuis, en in 2009 richtte hij met Nicole Lagarde Studio Bundel op. Van Bussel is ook bestuurslid van het Wildverband, initiatiefnemer en lid van de discussiegroep van architecten in Groningen ‘De onderste steen’, voorzitter van de BNA kring Groningen, docent aan de Academie van de Bouwkunst, lid van de welstandscommissie van de stad Groningen, medeoprichter van Ploegid3 en was in 2009 mentor in het kader van Nederlandwordtanders. En dan nog stelt hij zichzelf elke dag de vraag: hoe kan het anders?

project

Studententoren Cortinghborg

interview

Kan het niet anders?

blogs

De oplossingGa uit van wat je al hebt!

website

http://www.pvanb.nl

netwerk

Wilma Mansveld Riet Grevelink<