• /files/pro/i_0030/03_RUT_Webuildhomes_SUMoffice.jpg
  • /files/pro/i_0030/01_RUT_WeBuildHomes_plaat.jpg
  • /files/pro/i_0030/02_RUT_WeBuildHomes_app.jpg

WeBuildHomes

Zo willen mensen wonen, is de ondertitel van het project WeBuildHomes. Het is een nieuwe vorm van consumentgericht bouwen. Een platform in oprichting met een online catalogus van rijtjeshuizen voor het lage prijssegment, maar onder architectuur gebouwd. Iedere architect kan een ontwerp oploaden. Dit moet voldoen aan een aantal voorwaarden en is opgebouwd uit een uitgebreide BIM bibliotheek van een bouwonderneming. Consumenten kiezen een kant en klare woning uit, die past bij hun wensen en budget. De architect ontvangt royalties (€ 3000,- per woning) en WeBuildHomes zorgt ervoor dat de woning wordt gebouwd. Het project zet de traditionele verhoudingen tussen consument, architect, ontwikkelaar en bouwer op z’n kop. Onlangs won WeBuildHomes de NiaNesto wedstrijd.

Presentatie Nederlandwordtanders/Live #1

Op de bijeenkomst Nederlandwordtanders/Live #1 Internationaal sprak Tjeerd Haccou over WeBuildHomes.

Andere initiatiefnemer

WeBuildHomes is voortgekomen uit de winnende inzending van de prijsvraag ‘Zo Wil Ik Wonen’, onderdeel van Nederland wordt anders. Toen heette het nog ‘Pick ’n Place’. Voor die prijsvraag moesten we het idee samen met een ontwikkelaar indienen. Omdat we bij Red Concepts kantoorruimte huurden, hebben wij hen gevraagd mee te doen. Toen was het eerlijk gezegd nog alleen een handtekening, maar inmiddels kunnen we wel spreken van een intensieve samenwerking. Nadat we de prijs hadden gewonnen, hebben we het concept met hen verder uitgewerkt. We hebben dus zelf het initiatief genomen, en er andere partijen bij gezocht. Bij het uitwerken van het concept zijn we gaan samenwerken met ICB, een koepel van bouwondernemingen die heel ver zijn in driedimensionale digitalisering (BIM - bouwwerk informatie model). Op 22 november 2012 hebben we de NiaNesto prijsvraag gewonnen. Deze wedstrijd was uitgeschreven door Woningcorporaties Portaal en daagde concept-aanbieders uit om woningen te realiseren voor sociale woningbouw die zo duurzaam zijn dat je geen energierekening mee hebt (notanul) en die voor €170.000 kunnen worden gerealiseerd. Ik ben erg trots dat we hebben gewonnen naast grote partijen als Volker Wessels en Dura Vermeer. De winnende partijen gaan samen vijftig woningen bouwen.’

Andere opdrachtgever

‘Met WeBuildHomes hebben de toekomstige bewoners geen inbreng in allerlei kleuren bakstenen, een extra uitbouw of het verplaatsen van wanden. Consumenten kiezen kant en klare woningen uit een online app-store; de prijs en de bouwtijd van de woning worden gelijk vermeld. Vergelijk het met het kiezen van een auto, daar heb je ook niet heel veel individuele invloed op de uitvoering van de auto, maar kies je uit een aantal modellen. De keuzemogelijkheden zitten in de selectie waar de consument op zoekt. Eigenlijk is het een soort nieuwbouw funda. Je kunt selecteren op prijs, aantal verdiepingen, slaapkamers en bijzonderheden als dakterrassen. Hieruit rolt een selectie woningen die overeenkomt met deze voorkeuren en daaruit kan de consument zijn droomhuis kiezen – en die natuurlijk gelijk delen via social media. Alle woningen in de bibliotheek zijn energiezuinig. We hebben drie smaken: energiezuinig, energieneutraal en woningen die energie nota-nul zijn.’

Andere overheid

‘Om keuzevrijheid voor consumenten mogelijk te maken, zal een lokale overheid minimaal de welstandseisen moeten oprekken. Maar vaak blijven er wel wat randvoorwaarden overeind in beeldkwaliteitsplannen. We komen de gemeente daarin tegemoet, omdat je vanuit de grote bibliotheek een voorselectie kan maken op basis van een aantal kenmerken, zoals bouwstijl of materiaalgebruik. Verschillende gemeentes zijn overigens al best ver in het loslaten van welstandsregels. De gemeente Den Haag bijvoorbeeld denkt goed mee over welstandsvrij bouwen. We richten ons op de onderkant van de woningmarkt. Het enige waar we weinig invloed op hebben is de grondprijs. En dat is een lastige discussie met gemeenten. Het kost tijd en bereidheid om af te boeken op de grond. En dat gebeurt tot dusver nog niet.’

Andere ruimtelijke ordening

‘Consumentgericht bouwen heeft inmiddels al een behoorlijke traditie met het Wilde Wonen van Carel Weeber in 1997 en de bouwexpositie Gewild Wonen in Almere uit 2001. De ambitie was om consumenten veel keuzevrijheid te geven. De praktijk kwam echter neer op een aanbodgerichte ‘kijkcijferarchitectuur’ (zoals Arthur Wortmann noemde in ‘Archis’). Met WeBuildHomes staat de voorkeur van bewoners echt voorop. Niet de ontwikkelaar of architect bepaalt waar een woning komt te staan, maar de bewoner zelf. En de huizen die het meest in de smaak vallen, krijgen op de website de hoogste waarderingscijfers en zullen het meest worden verkocht en gebouwd. Het concept richt zich op het bereikbaar maken van goede architectuur voor lagere prijsklassen. Daardoor heeft het dan ook het grootste effect op de ruimtelijke kwaliteit van een buurt of stad, want doorgaans laat de ruimtelijke kwaliteit van goedkope woningen (vaak ontworpen door de bouwers zelf) erg te wensen over.’

Ander ontwerp

‘Het idee voor dit project is niet ontstaan uit inspiratie, maar uit frustratie. De gemarginaliseerde rol van de architect zat ons dwars. Dit concept geeft niet alleen de woonconsument veel om uit te kiezen, maar het biedt architecten veel ruimte om te ontwerpen en om hun ontwerp op een nieuwe manier in de markt te zetten. Architecten moeten rekening houden met een aantal randvoorwaarden, zoals een vaste kavelmaat, een maximum omvang van de woning en een standaard casco. Dat belemmert ze echter op geen enkele manier. Met name de jonge architecten zoeken automatisch de grenzen op. Dat levert erg mooie ontwerpen op, zoals de groeiwoning. Architecten kunnen hun ontwerp uploaden in de online app-store, waar geïnteresseerden door middel van ‘likes’ hun waardering kunnen aangeven. Een heel directe feedback dus door consumenten, waardoor al snel duidelijk wordt welke ontwerpen goed in de markt liggen en welke niet. Architecten kunnen daarop sturen door hun ontwerp aan te passen of een nieuw ontwerp toe te voegen. Omdat een ontwerp meerdere keren kan worden gerealiseerd, is de verdienmogelijkheid voor de architect vele malen groter dan bij een standaard woningontwerp, terwijl de ontwerpkosten per woning laag blijven.’

Andere kennis

‘Omdat we met WeBuildHomes een serieus nieuw businessmodel ontwikkelen hebben we ons door allerlei partijen laten adviseren over zaken als ‘back-end research’, ‘development’ en ‘front end sales’.’

Andere samenwerkingspartijen

‘We hebben drie vaste partners in WeBuildhomes, maar de traditionele rolverdelingen en (machts)verhoudingen in het ontwikkel-, ontwerp- en bouwproces zijn totaal veranderd. Vanuit twee databases worden die verschillende werelden met elkaar geïntegreerd. De architecten krijgen als basis een componenten-database mee die wordt ge-update door leveranciers. Met die componenten maken de architecten ontwerpen die in de woningdatabase komen waaruit consumenten hun keuze kunnen maken. Omdat het online is, kunnen de databases continu worden aangepast. Uiteindelijk levert dit een aanzienlijke reductie op van de stichtingskosten. Doelstelling is om een woning bereikbaar te maken voor €99.000,-, exclusief de grond natuurlijk.’

Andere opgave

WeBuildHomes is echt een andere manier van consumentgericht bouwen. Het custom-made idee laten we los. Daarnaast stimuleren we architecten om consumentgerichter te worden. Als je een ontwerp uploadt dat niet verkoopt, zul je het moeten aanpassen. Een heel directe vorm van feedback dus op je ontwerp. Uiteindelijk moet het een community worden, waarbij door de inzet van social media zowel consumenten als vakgenoten direct kunnen reag