• /files/nws/i_0089/smarthighway01th.png
  • /files/nws/i_0089/Rondetafel1.jpg
  • /files/nws/i_0089/marineterreinamsterdamvincenttaapken.jpeg

Cultuur en experiment

Nederland wordt Anders
Nederlandwordtanders 12 Mar '15

“Disruptie leidt tot een nieuwe cultuur”. En dat is goed nieuws voor de ontwerpende discipline. Slimme verbindingen met grote bedrijven kunnen leiden tot baanbrekende projecten en experimenten hebben de potentie om ‘logge instituties’ in beweging te krijgen. Hoewel er goede (ontwerp)ideeën over verandering zijn genoeg zijn, belemmeren tegenwerkende krachten de vernieuwing. Wat en wie heeft de ruimtelijke sector nu nodig om daadwerkelijk koppen met spijkers te slaan? Zijn overheid en financiën in deze tijd nog wel de logische bondgenoten van de ontwerpers? Of moeten we op zoek gaan naar andere ‘mogelijkmakers’?

In dit eerste deel van een drieluik aan korte blogs naar aanleiding van het eerste Rondetafelgesprek van Nederlandwordtanders: wat is de rol van de ontwerpers en experimenten in de nieuwe bouwcultuur?

Verbinden en loslaten
Of het nu gaat om creatief hergebruik van bestaande gebouwen of duurzame vormen van water- en energiehuishouding, om nieuwe bestemmingen voor verwaarloosde plekken of geheel nieuwe productietechnieken, er tekent zich een nieuwe (bouw)cultuur af in Nederland. Daarbij gaat het om een koppeling tussen maatschappelijke opgaven, nieuwe digitale productietechnieken en sociale media en ruimtelijke kwaliteit en inbedding. Daarbinnen lijkt ook een andere rol weggelegd voor de ontwerpers. Vincent Taapken (New Industry): “Disruptie leidt tot een andere cultuur, de discipline zal zich moeten bijstellen.” Floris Alkemade (FAA): “Eerder hadden opdrachtgevers een vraag, een locatie en een budget. Nu weten zij zelf niet meer wat ze moeten vragen. Deze nieuwe omstandigheden doen een beroep op de verbeeldingskracht van de ontwerper. Door dezelfde vragen anders te formuleren, worden ineens andere antwoorden mogelijk.” Daarbij zit verbinden ontwerpers in het bloed. Maarten Claassen (Waternet): “Ontwerpers kunnen logica en samenhang bieden in wat eerder onduidelijk was.” Carolien Schippers (COA): “Mijn oproep aan de nieuwe ontwerper is om je eigen beroep even overbodig te maken, zoals Winy Maas dat deed met zijn organische stedenbouw in Almere. Laat het maar ontstaan.”

Experimenten in de nieuwe bouwcultuur
Gevestigde instituties en experiment, het lijkt een contradictie in terminus. Maar toch lijkt deze combinatie één van de sleutels voor de nieuwe bouwcultuur te zijn. Annius Hoornstra (OGA): “Experimenten moeten voeding geven aan instituties om te kunnen veranderen. Niet vechten en polariseren, maar opschalen, creativiteit ter beschikking stellen en ook tevreden zijn als niet het onderste uit de kan wordt gehaald.”
Een voorbeeld van een bedrijf dat gegroeid is in de oude traditie en nu gebruikt maakt van de creativiteit van ontwerpers om verder te komen en daadwerkelijk baanbrekende projecten te organiseren is Heijmans. Zo werkten zij met ontwerper Daan Roosegaarde aan de realisatie van de Smart Highway, met Moodbuilders Architecture aan verplaatsbare woningen voor eenpersoons huishoudens en met DUS Architects aan de ontwikkeling van 3D print-toepassingen. ”Petra Rutten (Heijmans): “Als organisatie moeten wij veel meer innovatiekracht ontwikkelen, anders ondermijnen we ons eigen bestaansrecht. Daarbij zijn ontwerpers onze nieuwe innovatie adviseurs geworden, op strategisch niveau over ons toekomstdenken kunnen we hun creativiteit in partnerships goed gebruiken." Floris Alkemade: “Als je een hamer vasthoudt, lijkt ieder probleem op een spijker. Voor experiment of cultuur heb je gewoon verschillende mensen nodig.”

Lees meer
Op 18 februari hield Nederlandwordtanders het eerste Rondetafelgesprek van 2015, op het Marinterrein in Amsterdam. Aan tafel zaten: Annius Hoornstra (Adjunct Directeur Grond & Ontwikkeling Amsterdam), Carolien Schippers (Manager Huisvesting COA), Floris Alkemade (Directeur FAA en FAA/XDGA), Maarten Claassen (Strateeg/Procesmanager Waternet), Petra Rutten (Directeur Maatschappelijke Ontwikkeling Heijmans), Vincent Taapken (Oprichter New Industry) en Marcel van Heck (Atelier Rijksbouwmeester). Guido Wallagh en Carolien Ligtenberg van Team Nederlandwordtanders leidden het gesprek.

Naar aanleiding van het gesprek verschijnen drie korte blogs, in dit eerste deel doken we dieper in de nieuwe bouwcultuur en de nieuwe rol van de ontwerper en het experiment, in deel twee gaan we aan het experiment voorbij en in het laatste deel vragen we ons tot slot af wie die mogelijkmakers van nu eigenlijk (zouden kunnen) zijn. Deel twee verschijnt later deze week.

NWAVerslagRondetafelgesprek18februari201.pdf

mogelijkmakers

makethingshappenbrokencitylab.jpg

Jaar van de mogelijkmakers

Amsterdam24 Feb '15

In 2015 staat Nederlandwordtanders in het teken van de ‘mogelijkmakers’. Wij gaan dit jaar in onder meer een rondetafelgesprek en een aantal nieuwe Live bijeenkomsten aan de hand van de thema’s wet-en regelgeving, financiering en openbaar bestuur op zoek naar de sleutels van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.

meer...

voortbouwen.jpg

Voortbouwen

22 Dec '14

Bij de uitreiking van de Gouden Piramide 2014, de Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap, verscheen de publicatie Voortbouwen. Team Nederlandwordtanders schreef een essay over nieuwe kansen in een veranderend veld, dat ook onderaan dit bericht te lezen is.