• /files/pro/i_0153/polaroid_bestaand.jpg
  • /files/pro/i_0153/birds_eye_polaroid.jpg
  • /files/pro/i_0153/polaroidnieuw2.jpg
  • /files/pro/i_0153/polaroidinterieur.jpg
  • /files/pro/i_0153/polaroidnieuwexterieur.jpg

Polaroid Performance Factory

In het hart van Enschede ligt het voormalige Polaroid fabrieksterrein. De plek waar ooit zonnebrilglazen en camera’s werden gemaakt wordt de komende jaren getransformeerd tot een bruisende ‘talentenfabriek’ voor onderwijs, kunst, cultuur, sport en ondernemerschap: de Performance Factory. Samen met landschapsarchitecten Peter Hermens en Jaap van der Salm won the Cloud Collective de competitie voor de herontwikkeling, met een concept voor een groeimodel dat samen met partners, ondernemers en buurtbewoners zal worden uitgevoerd.

De Polaroidfabriek is in het verleden al veelvuldig verbouwd. Woningcorporatie Domijn wil het gebouw nu gaan gebruiken als katalysator voor de revitalisatie van de hele wijk. Het Polaroidterrein wordt daarbij getransformeerd tot stadstuin voor Oost-Enschede, waarmee het gebrek aan openbare ruimte, groen en waterberging in dit deel van de stad wordt gecompenseerd. De stadstuin slaat niet alleen een brug tussen het centrum en de aangrenzende wijken, maar vormt ook een voedingsbodem voor nieuwe programma’s.

Het plan biedt een handboek voor de kweek: de stapsgewijze aanleg van de tuin door middel van beheer en onderhoud betekent het formuleren van de juiste kaders. Gericht snoeien, zaaien en irrigeren. Ook het ontwikkel- en investeringsmodel is gebaseerd op stapsgewijze groei. Er is op dit moment nog geen concreet Programma van Eisen, maar de startinvestering in een goede route zorgt voor een situatie die vanaf het eerste moment aantrekkelijk is.

Het handboek voor de kweek wordt ook op het gebouw toegepast: het ontwerp maakt een langzame en constante transformatie van het gebouw mogelijk, gedurende de komende jaren. Dit start met het bieden van basisfaciliteiten om nieuw ondernemerschap en initiatief in het gebouw te stimuleren. Opbrengsten worden vervolgens ingezet om succesvolle initiatieven een vaste plek met een eigen voordeur te geven en collectieve voorzieningen en buitenruimtes toe te voegen. Bedrijven en instellingen kunnen meegroeien met het gebouw, dat tevens blijft functioneren als laagdrempelige kraamkamer voor de stad Enschede.

De ‘Polaroid-strategie’ voor de stapsgewijze transformatie is zo niet alleen een bijzonder herbestemmingproject, maar ook een kleine aanklacht tegen het heilige geloof in bottom-up strategieën. De transformatie van ongebruikte gebieden vergt meer dan een intocht van kunstenaars, maar vraagt ook om professionaliteit. Zonder visie immers geen bestendige ontwikkeling en zonder